Research and Renaissance

Newsline Publishes: Preachers on Prime Time- Research on the content of religious TV channels in Pakistan- By Sahar Gul

2011-10-31T00:41:00.001-07:00

http://www.newslinemagazine.com/2011/10/preachers-on-prime-time/

Pak-US relations: Possible shift in the foreign policy of both the countries by Sahar Gul, Friday, October 21, 2011, 04:35

2011-10-21T07:37:00.000-07:00

http://tedanon.com/conversations/98

Changing Pak US Relations: Role of Civilian Governments in forming foreign policy سولين ڍال ڇو بڻجي رهيا آهن؟

2011-10-21T02:48:00.000-07:00

http://www.affairnews.com/index.php/cover/383-civilian-dhaal%3Ca

My Translation of Dialectics of Nature- Section I- فطرت جي جدليات: سائنس ۽ سياست جي اهميت

2011-09-15T08:29:00.000-07:00

My Translation of Dialectics of Nature- Section I:فطرت جي جدليات: سائنس ۽ سياست جي اهميت

http://thekawish.com/Weekly/kawish_Mazine/page_13.htm

ڇهين سيپٽمبر ڊفينس ڊي پاڪستان: ملڪي اسٽيبلشمينٽ ۽ زميني حقيقتون

2011-09-07T23:07:00.000-07:00

http://awamiawaz.com/2011/September/8th/Articls/02.htm

Full Lay out
http://awamiawaz.com/2011/September/8th/Layouts/Page-04.jpg

سنڌ کي وسيع تر قومي اتحاد جي ضرورت

2011-08-20T08:42:00.000-07:00

http://awamiawaz.com/2011/August/20th/Articls/02.htm
ڇنڇر 20 آگسٽ 2011ع - 19 رمضان المبارڪ 1432 هه

The Discourse- Between the Teacher and the Disciple

2011-01-30T10:58:00.000-08:00

http://www.facebook.com/note.php?note_id=181221688583489

HR Violations Against Women (HR VAW) in Pakistan in 2009-2010

2010-10-23T12:58:00.000-07:00

See the link:
http://www.rarre.org/documents/reports/Report%20on%20Violence%20Against%20Women%20in%202009.pdf

Understanding the ideological paradigms conveyed through religion-oriented television programs in Pakistan 2010

2010-10-23T12:55:00.001-07:00

Click the link for details:
http://www.rarre.org/documents/reports/final_exsummaryplusintroduction.pdf

Pakhtun women's perception on Talibanization-Published on United Nations OCHA 2009

2010-10-23T12:53:00.000-07:00

Dear All,
UNOCHA has put the presentation of our study (IDP women's perception on Talibanization, Military Operation, Drone Attacks and Future of Pakhtunkhwa) on their website.

Kindly browse through the link:
http://www.rarre.org/documents/reports/Pakhtun_Women's_Perception_on_Talibanization.pdf

The Myth of Global Society & its Regional & Local Perspectives

2010-10-23T12:37:00.000-07:00

See the link below:
http://cpcs.org.pk/docs/freedom/Freedom-5-6(English).pdf

Women and Continuities in 'Un-Civilization': The Hudood Ordinance and the Foucaultian lens. 2007

2010-10-23T12:36:00.000-07:00

Click the link below:
http://cpcs.org.pk/docs/freedom/Freedom-2(English).pdf

'Stupid'! It is the local dynamics that matter most... 2008

2010-10-23T12:33:00.000-07:00

http://iaoj.wordpress.com/2009/06/23/%E2%80%98stupid%E2%80%99-it%E2%80%99s-the-local-dynamics-that-matter-most%E2%80%A6/#more-6809

ميڊيا سنڌ ۾ اڳواڻيءَ وارو ڪردار ادا ڪري سگهي ٿي؟

2010-06-21T05:33:00.000-07:00

See the Link below:
http://76.163.40.12/articles/Writers/2006/Sehar%20Gul%20Bhatti/2006/02%20May%2006.htm

Links of Sahar’s All Articles

2010-06-14T09:48:00.000-07:00

Pakistan political situation
http://76.163.40.12/articles/Writers/2007/Sehar%20Gul%20Bhatti/2007/24%20Nov%2007.htm

طالبان خلاف آپريشن ۾ بي گهر ٿيل ماڻهن سان
گذاريل وقت!
http://76.163.40.12/articles/Writers/2009/Sehar%20Gul%20Bhatti/2009/23%20Jun%2009.htm
اڱارو 23 جون 2009ع

طالبانائيزيشن ۽ مفروضا!
http://76.163.40.12/articles/Writers/2009/Sehar%20Gul%20Bhatti/2009/05%20Jul%2009.htm
آچر 5 جولاءِ 2009ع

بينظير جي قتل مان ڪهڙين ڌرين کي فائدو ٿيندو؟
http://76.163.40.12/articles/Writers/2008/Sehar%20Gul%20Bhatti/2008/06%20Jan%2008.htm
آچر 6 جنوري 2008ع

پيپلز پارٽي جي ڪاميابي، عوام جي اميدون ۽ ڳرا چئلينجز!
http://76.163.40.12/articles/Writers/2008/Sehar%20Gul%20Bhatti/2008/20%20Feb%2008.htm
اربع 20 فيبروري 2008ع

فردن جي فرسودگي ۽ شخصي ٽڪرائن جا سماج تي پوندڙ اثر
http://76.163.40.12/articles/Writers/2008/Sehar%20Gul%20Bhatti/2008/20%20Apr%2008.htm
آچر 20 اپريل 2008ع

نيٺ ڇا ڪجي؟: سنڌ جي نئين سر ادارتي تشڪيل جي ضرورت!
http://76.163.40.12/articles/Writers/2008/Sehar%20Gul%20Bhatti/2008/02%20Aug%2008.htm
ڇنڇر 2 آگسٽ 2008ع

ملڪي پرڏيهي پاليسيءَ جي 61-سالن جي تاريخ
http://76.163.40.12/articles/Writers/2008/Sehar%20Gul%20Bhatti/2008/14%20Aug%2008.htm
خميس 14 آگسٽ 2008ع

America ji Iraq te Walar
http://76.163.40.12/articles/Writers/2007/Sehar%20Gul%20Bhatti/2007/24%20Feb%2007.htm
ڇنڇر 24 فيبروري 2007ع

جديد دور ۾ سنڌي عورت جي سياسي ۽ سماجي حيثيت ۽ ذميواريون
http://76.163.40.12/articles/Writers/2007/Sehar%20Gul%20Bhatti/2007/03%20Apr%2007.htm
اڱارو 3 اپريل 2007ع

لال مسجد واري ڊرامي جا منظر ۽ عالمي صورتحال!
http://76.163.40.12/articles/Writers/2007/Sehar%20Gul%20Bhatti/2007/05%20Jul%2007.htm
خميس 5 جولاءِ 2007ع

آپريشن ڪلين اپ، رهيل امڪاني ايڪٽ ۽ ميڊيا جو ڪردار
http://76.163.40.12/articles/Writers/2007/Sehar%20Gul%20Bhatti/2007/15%20Jul%2007.htm
آچر 15جولاءِ 2007ع

Interfaith Dialogue in Pakistan

2010-05-21T11:50:00.000-07:00

This covers a variety of concepts associated with developing a better Pakistani society. It focuses on how Pakistani society should be, with special attention to concepts of pluralism and diversity (especially of color, race and religion).

See the link: http://www.rarre.org/documents/reports/age_of_religions.pdf

Perceptions on Taliban and extremism

2010-05-21T11:42:00.000-07:00

Click on the link to see the complete report.

http://www.rarre.org/documents/reports/Pakhtun_Women's_Perception_on_Talibanization.pdf

Sahar

Half-dried leaves: Short Story Sahar Gul Bhatti- Published in Saranga

2009-09-25T09:10:00.000-07:00

ڪهاڻي ۽ ڪمينٽس

See the link below.

http://sarangaa.com/halfdriedleaf-sahirgulbhatti.htm

Fighting for women's rights: through feminism or mainstream politics?

2009-07-08T21:53:00.000-07:00

عورتن جي حقن جو عالمي ڏينهن
ڇا رڳو عورتن جي ڳالهه ڪرڻ انتها پسندي ناهي؟
سحر گل ڀٽي

عورتن جي عالمي ڏينهن تي عورتن جي سماجي ۽ سياسي حيثيت جو بين الاقوامي سطح تي تجزيو ڪرڻ گهرجي. هڪ پاسي اهڙن ٺهرائن بحال ڪرائڻ لاءِ جاکوڙڻ کپي، جيڪي عورت جي حيثيت ۾ مثبت تبديليون آڻين، ٻئي پاسي ان سوال تي به غور ڪرڻ کپي ته عورتن جي حقن جي ڳالهه انساني حقن جي ذمري ۾ اچڻ کپي، يا اُن کي ”عورتازاد تحريڪ“ (Feminism) جي نعري هيٺ آڻي عورتن لاءِ هڪ الڳ ٿلڳ تحريڪ هلائجي ۽ ان جي حتمي جواب لاءِ ئي مون هي تمهيد ٻڌي آهي.
اهو طئه آهي ته اسان جي دنيا (جنهن کي هو ٽين دنيا سڏين ٿا) اُها ڪيترن ئي پيڙهيل طبقن ۽ گروهن سان ڀريل آهي. انهن ۾ هاري، مزدور، جبري پورهيو ڪندڙ (Bonded Labour) وغيره اچي وڃن ٿا. هڪ طبقاتي تعصب ۽ استحصال آهي، جنهن کي سماج جو هر فرد (مرد توڙي عورت ۽ ٻار) هڪ جهڙو ڀوڳي ٿو، اُتي بهتر اهو ئي ٿيندو ته ان طبقاتي استحصال خلاف انساني حقن جي بينر هيٺ رهي مزاحمت ڪجي، بجاءِ ان جي جو ”عورتازاد نظريي“ جهڙي غير متوازن سوچ آڏو آڻي، غير سنجيده بحث شروع ڪرائي سماج ۾ غير متوازن ڪلچر کي عام ڪجي. دنيا ۾ جاگيرداري هجي يا سرمائيداري، جبر ڪنهن نه ڪنهن شڪل ۾ قائم رهي ٿو، پوءِ کڻي سرمائيداري نظام ۾ جبر جون انيڪ صورتون جديد ۽ غير محسوس ٿيندڙ آهن، پر انهن کي مرد ۽ عورت ٻئي ساڳي طريقي سان ڀوڳين ٿا.
جيتوڻيڪ اسان جي جهڙن پسمانده سماجن ۾، جتي سوچ جو ڪلچر به پسمانده ئي هجي ٿو ۽ اتي ڪٿي ڪٿي عورت ٻٽي تڪليف ۾ به لوڙي ٿي، پر حقيقت اها آهي ته جيئن ئي دنيا جا سماج جبري نظام مان آجا ٿيندا آهن، اتي سوچ جي پسماندگي به پويان پساهه کڻڻ لڳندي آهي ۽ سماج جو هر فرد آجو ٿيندو آهي، ان ڪري اهو ڪڏهن به نه وسارڻ کپي ته سماجن جي تبديلي ۽ انقلابن لاءِ سڀني کان پهرين سوچ ۾ تبديلي ۽ انقلاب اچڻ لازمي آهي، ڇو جو بهتر ادارتي ۽ رياستي ڍانچا عظيم سوچ ۽ نظرين سان جڙندا آهن. جيستائين نظرين جا انقلاب نه ايندا، تيستائين سماجي ڍانچن جي تاڃي پيٽن ۾ ڪا تبديلي نه ايندي.
بقول انتونيو گرامچيءَ جي ته جيستائين مظلوم جابر ۽ ان جي جبر جي جواب ۾ جبر نه ڪندو، تيستائين سندس لاءِ ڏاڍ مان آجپو ناممڪن آهي. گرامچيءَ جو اهو نظريو هاريءَ جي جاگيرداري خلاف ۽ مزدور جي سرمائيداري جي ڀيانڪ ڏاڍ خلاف ته بهتر نموني استعمال ڪري سگهجي ٿو، پر اهو نظريو عورتن مٿان جبر خلاف استعمال ڪرڻ غير منطقي ٿيندو، ڇو ته عورتن جي گهٽ سماجي حيثيت جو سبب مرد نه، پر طبقاتي ناهمواريت آهي، ان ڪري طبقاتي ناهمواريت خلاف آواز اُٿارڻ کپي. اُن کي عورتا زاديت هيٺ کڻي اچي مرد کي ٽارگيٽ ٺاهڻ غير عقلي رويو آهي، ان سان سماج ۾ توازن پيدا ڪرڻ بدران اُن کي غير متوازن ئي ڪيو ويندو.
عورتازاد تحريڪ بطور هڪ لفظ ۽ نظريي جي پنهنجي جوهر ۾ هڪ نئين ٻه اکيائي ۽ اجاراداري جو محاذ کولي ٿو، ڇاڪاڻ جو اهو انساني حقن بدران فقط هڪ صنف ۽ جنس جي حقن جي ڳالهه ڪري ٿو. طبقاتي خوف خلاف مزاحمتي آواز اٿارڻ هڪ ٻي ڳالهه آهي، پر سماج جي فقط هڪ حصي کي صنف/جنس جي بنياد تي الڳ ڪري ان جي حقن لاءِ جنگ جوٽڻ دراصل مرد ۽ عورت جي رشتي ۾ ڏار ئي وجهندو ۽ پس و پيش گهربل ۽ جائز حقن جي حاصلات عورتن لاءِ ويتر ڏکي ٿي پوندي ۽ ان سان وڏي ۾ وڏو ڇيهو طبقاتي مزاحمتي تحريڪ کي رسندو.
اهو سمجهڻ گهرجي ته اسان جي سماج ۾ عورت سان ٿيندڙ جبر اسان جي سماج جي جاگيرداري نظام جي ڪري آهي ۽ ڪيترين ئي جاين تي ان ڏاڍ ۽ جبر جو مرد به شڪار ٿئي ٿو. مثال طور اسان جي سماج ۾ جڏهن عورت کي ”ڪاري“ ڪري ماريو وڃي ٿو ته اُن جو سبب نفسياتي بيمار سوچ وارو ڪلچر به آهي، جيڪو مرد کي ان عمل تي باغيرت قرار ڏئي ٿو. بهتر آهي ته ان ناسور لاءِ بهتر مرهم تيار ڪجي. ان ڪري وڌيڪ منطقي رويو اهو هوندو ته انهن مسئلن کي انساني حقن جي ڀڃڪڙين جي ذمري ۾آڻي ڏسجي، ڇو ته ان مان امڪاني نقصان اهو رسي سگهي ٿو ته جيڪڏهن مرد ”مرد آزاد/مرد شاهيت“ (masculanism) جي نظرئي تحت پنهنجو ڇنو ڌار ڪري ويهجي ته ڪنهن کي اندازو آهي ته ڪهڙي سطح جي چٽا ڀيٽي دنيا جي سماجن ۾ جنم وٺندي؟
مٿان واري عورتازاد مڪتبه فڪر جا ڪجهه اهي به رايا آهن ته عورتازاد رياست يا رياستي نظام قائم ٿيڻ کپن! اها ڳالهه ته سمجهه ۾ اچي ٿي ته جمهوري يا سماجوادي راڄ هجي ته اهو ڪيئن هوندو، پر جيڪڏهن عورتازاد راڄ/نظام قائم ٿين ته اُهي ڪيئن هوندا، ان جو ته فقط اندازو ئي لڳائي سگهجي ٿو. ان مان ته اهو ئي ڏس ملي ٿو ته جمهوري، سماجواد ۽ سرمائيداري نظامن بدران عورتاڻا سياسي نظام ۽ حڪومتون قائم ڪيون وڃن ته پوءِ اها به هڪڙي قسم جي اجاراداري ئي هوندي، جنهن ۾ رياست مٿان تخليق بدران سطحيت، ٻه اکيائي ۽ عورت پرستي حاوي هوندا، ڇو ته عورتازاد نظريو ته پري پر خود عورتازاد (Feminism) وارو اصطلاح منفي ۽ انساني حساسيت کان وانجهيل لفظ آهي ۽ اسان جي دنيا جي اڌ آبادي ”مرد“ کي ٻاهر ڪڍي غير محفوظ (Insecure) ڪري ٿو.
(1) انساني حقن جي ڪميشن طرفان جاري ڪيل پڌرنامه:
حقيقت اها آهي ته عورتن جون عليحده تحريڪون هلائڻ بدران بهتر اهو ٿيندو ته انساني حقن جي مختلف پڌرنامن کي ٻيهر پڙهي انهن تي غور ڪجي ۽ ڏسجي ته انهن تي ڪيترو عمل ٿيو آهي؟ مثال طور تي گڏيل قومن جي انساني حقن جي عالمي پڌرنامي (United Nations Universal Declaration of Human Rights) مطابق ”دنيا ۾ آزادي/خودمختياري، انصاف ۽ امن جا بنياد انسانن جي پاڻ ۾ برابري جي بنياد تي ٻڌل هجڻ کپن، پر ان جي ابتڙ جتي به انساني حقن جي پائمالي ٿئي ٿي، اُتي دنيا جا سماج وحشي عملن سان انسان ذات جي امن ۽ تحفظ کي موتمار هاڃو رسائين ٿا.“ اهي مٿيان لفظ ”انساني حقن جي عالمي پڌرنامي“ جي مهاڳ ۾ لکيل آهن. افسوس جهڙي ڳالهه اها آهي ته اهو ”پڌرنامو“ گڏيل قومن جي انساني حقن جي ڪميشن پاران 10 ڊسمبر 1948ع ۾ جنرل اسيمبلي ۾ پيش ڪيو ويو ۽ 60 سال گذرڻ کانپوءِ به ان جي ڪيترين ئي شقن تي اسان جهڙن غير ترقي يافته ملڪن ته ٺهيو، پر ترقي يافته ملڪن ۾ به انهن تي عمل نه ٿيو آهي.
مثال طور آرٽيڪل 2 ۾ چيل آهي ته مڙئي حق، جن جو قرارداد ۾ ذڪر آهي بنا ڪنهن رنگ، نسل، صنف/جنس، ٻولي، مذهب، سياسي نظريي، قومي ۽ سماجي سڃاڻپ، ملڪيت ۽ رُتبي جي فرق جي سڀني انسانن لاءِ برابر آهن.“ پر ڇا ائين ٿئي پيو؟ آرٽيڪل 4 چوي ٿو ته، ”ڪو به ماڻهو غلامي هيٺ نه رهندو“ يا وري آرٽيڪل 16، 21، 23، 26 مطابق ”دنيا ۾ مرد ۽ عورت کي شادي، طلاق، ووٽ ۽ ٻارن بابت فيصلن ڪرڻ ۾ برابر حق حاصل هوندا ۽ ساڳئي ڪم لاءِ مرد ۽ عورت ٻنهي کي هڪ جيتري پگهار ملندي.“ 60 سالن گذرڻ کانپوءِ به عالمي پڌرنامي جي مٿي بيان ڪيل شقن تي عمل ناهي ٿي سگهيو. پنهنجن سماجن ۾ ترقي يافته ملڪ کڻي ڪيڏا به آزاد، جدت پسند ڇو نه هجن پر هلندڙ دنيا جي سياست (خاص طور تي جيڪو عراق، فلسطين، افغانستان ۽ پاڪستان جي اترين علائقن ۾ ٿئي پيو) ته اهو ئي ٻڌائي ٿي ته وڌ ۾ وڌ مهذب سمجهيو ويندڙ ملڪ مثال طور آمريڪا ۽ برطانيا غير انساني خارجه پاليسين ذريعي ڏاڍ جي سنگين ترين حربن کي استعمال ڪيو آهي. ان سڄي صورتحال ۾ جتي انساني حقن جي عالمي سطح تي سنگين ڀڃڪڙي ٿئي ٿي، اُتي اسان جهڙن سماجن جو صنف/جنس جي بنياد تي نئين سياست جو چيپٽر کولڻ طبقاتي جنگ کي ڪمزور ڪندو.
(2) عورتا زاد نظريي کي سمجهڻ
لفظ (Feminism) جي لغوي معنيٰ آهي ان تي يقين رکڻ ته عورتن جا حق ۽ سماج ۾ سندن لاءِ موقعا مرد جي حقن ۽ موقعن برابر هجڻ کپن. جيتوڻيڪ عورتازاد نظريي جي اها وصف ڪافي متوازن آهي، پر جديد دور Post-Modern Era ۾ فيمينيزم جو نظريو ڪيترن ئي الٽرا لاڙن سان سامهون آيو آهي، جن مان هڪ لاڙو اهو به آهي ته دنيا جو سماج مردن کان سواءِ به ممڪن آهي. انهن انتهاپسند لاڙن جي ڪري عورتا زاد نظريو ايڏو پاپولر نه ٿي سگهيو آهي ۽ ڪيترائي ماڻهو پاڻ کي فيمينسٽ سڏائڻ کان لنوائيندا آهن، ڇاڪاڻ ته سندن نظر ۾ فيمينزم عورتن جي حقن بدران عورت پرستي ڏانهن گهڻو مائل آهي. اهو ئي سبب آهي ته الٽرا فيمينسٽ نظريي جي پرچار ڪندڙ عورتن جي جائز حقن جي ڳالهه ڪرڻ کي به ڪيترائي ماڻهو تنقيدي اک سان ڏسن ٿا. ٻيو ته دنيا ۾ سماجي ۽ انساني حقن جي حساسيت ان حد تائين به ٻڌڻ ۾ اچي ٿي ته محقق ۽ انساني حقن جا علمبردار ٻن بدران ٽنهي جنسن جي حقن جي ڳالهه ڪن ٿا ۽ سماج ۾ موجود ٽين جنس جي ماڻهن کي به مرد ۽ عورت جيان روزمرهه جي زندگيءَ جي ڪاروهنوار ۾ هلڻ ڏيڻ جي ڳالهه ڪن ٿا.
ٿيڻ ائين کپي جو سماج جي مڙني پيڙهجندڙ طبقن جي حقن جي ڳالهه ڪرڻ کپي ۽ ان جي نتيجي ۾ عورت پاڻ مرادو غضب ٿيل حق حاصل ڪري ويندي.
(3) پدر شاهي نظام ۽ دنيا جا سماج
جيتوڻيڪ پدر شاهي نظام جي انتها پسندين جي هر حال ۾ بي رحم نندا ڪجي، پر پدر شاهي نظام جي خاتمي مان هرگز اهو مطلب نه هئڻ کپي ته مادر شاهي نظام آڻجي. دراصل سماج ۾ توازن پيدا ڪرڻ جي ڪوشش ڪجي ۽ هونئن به غور ڪجي ته خبر پوندي ته پدر شاهي نظام جي جابرانه فطرت ۽ مزاج ۾ گذريل صديءَ ۾ وڏي پئماني تي تبديلي آئي آهي، جنهن تحت خود يورپ ۾ عورت جي 19 هين ۽ اوائلي 20 صديءَ واري سماجي حيثيت ۾ وڏي تبديلي آئي آهي. جيتوڻيڪ اولهه ۾ منفي/جنسي مت ڀيد اسان جي سماج جيان سنگين ناهي، پر تنهن هوندي به ترقي يافته ملڪن جون عورتون ڪنهن نه ڪنهن حوالي کان اڃا به سماجي رتبي ۾ مرد کان پوئتي آهن. اهو درست آهي ته غير ترقي يافته ملڪن ۾ عورتون متوازن انگ ۾ (مردن برابر) ادارن ۽ مارڪيٽن ۾ نظر نه اينديون پر اولهه جي عورت به اهم چئلينج کي منهن ڏئي پئي ۽ اهو آهي رياستي پاليسي ساز ادارن ۽ ٽريڊ يونين ۾ سندس غير موجودگي.
(4) ڪوڙي آزادي ۽ ڏيکاءُ ۽ سنڌي سماج:
اصل ۾ عورت جا دشمن مرد نه، پر سماجي ڍانچا آهن، سوچ جو ڪلچر آهي، پسمانده رياستي نظام آهي. مثال طور ميڊيا ئي ادارا آزاديءَ جي نالي تي عورت کي ڏيکاءَ ۽ نمائش جو نمونو ڪري پيش ڪن ٿا، ڪاسميٽڪس ۽ فلمي دنيا سماج ۾ ايندڙ ڏاهپ کي روڪي سطحيت ڏئي ڇڏي آهي، جنهن تحت ٻيو ڪجهه نه، پر سينگار جي چٽا ڀيٽي عام جام ٿي وئي آهي. جيڪا لازمي طور تي ڏاهپ، عقل ۽ فهم تي سمجهوتو ئي ڪرائي ڇڏي ٿي. سمجهڻ گهرجي ته اسان جو سنڌي سماج آزاد سماج ناهي، جيڪو صدين کان هر دور جي حاڪم هٿان سياسي، سماجي ۽ اقتصادي حق تلفيون ڀوڳيندو اچي، ان سماج ۾ عورت، جيڪا پاڻ خود ”اڌ سنڌي سماج“ آهي، اها جيڪڏهن پاڻ کي فقط عورت سمجهڻ بدران غلام سماج جو غلام فرد سمجهندي، ظاهري ڏيک ۽ ٺاهه ٺوهه بدران شعوري ترقي تي وڌيڪ ڪم ڪندي ۽ سياسي، سماجي ۽ اقتصادي دائن ۽ پيچن کي سمجهندي تڏهن ئي نئين سر سماج جي تشڪيل ٿيندي. اهو سمجهي ڇڏڻ کپي ته جيڪڏهن اسين تعليمي پروفيشنل ۽ ٻين موقعن جي جيستائين مرد ۽ عورت لاءِ برابر فراهمي لاءِ هٿ پير نه هڻنداسين، تيستائين حق تلفين خلاف بهتر مزاحمت سامهون نه آڻي سگهنداسين ۽ اهو به ته ڪا به تحريڪ يا نظريو پنهنجا گهربل مقصد حاصل نه ڪري سگهندا، جيستائين عورت ۽ مرد هڪ جهڙن موقعن تحت سماج جي اڳين صفن ۾ گڏ نه بيٺا هوندا. جيڪڏهن اسين پدر شاهي نظام جي غير منطقيت کي مسمار ڪرڻ چاهيون ٿا ته سڀ کان پهرين اهي بند ٿيل رستا کوليون، جيڪي عورتن کي تاريخ سازي، قانون سازي، پاليسي سازي ۽ سياسي فيصلي سازي کان پري رکن ٿا، ڇو ته 21 هين صدي ۾ اهو بلڪل غير عقلي ۽ غير سائنسي آهي ته فقط حياتياتي (Biological) خصوصيتن کي نظر ۾ رکي فرد جي سماجي ڪردار جو تعين ڪيو وڃي. عالمي سطح تي اندرا گانڌي، چندريڪا ڪمارا، ٽنگا، شيخ حسينه، خالده ضياءَ، آنگ سان سوچي، ليليٰ خالد ۽ اشوف دهقانيءَ جهڙين عورتن جا مثال آهن، جن پنهنجي پٺتي پيل سماجن ۾ اڳتي اچي اهم ڪردار ادا ڪيا. اسان جي پنهنجي غلام سنڌي سماج ۾ بينظير ڀٽو شهيد جهڙي هڪ غير معمولي ذهانت سان اڀرڻ هڪ بهترين ۽ اُتساهيندڙ مثال آهي.
(5) عورت دوست ۽ انسان دوست ٻولي:
ٻوليءَ کي انساني دوست بنائڻ جي ضرورت آهي. جيتري تيزي سان ٻولي ارتقا وٺي پئي، اهو به امڪان آهي ته ايندڙ سماجن ۾ منفي فرق گهٽ کان گهٽ ٿيندا وڃن. اها هڪڙي حقيقت آهي ته ٻوليءَ ۽ لفظن جو مخصوص طريقي سان استعمال به فرد جي هڪ مخصوص قسم جي سڃاڻپ ۽ سماجي ڪردار پيداڪري ٿو. مثال طور ڊرامن ۽ فلمن ۾ بهادري، جرئت فقط مرد جي خصلت سمجهي وڃي ٿي ۽ شرمائڻ، خوفزده، لڄارو ٿيڻ عورت جي شخصيت جو حصو سمجهيو وڃي ٿو. ٻولي سماجي مزاج تي اثرانداز ٿي ان جي موجود تاڃي پيٽي کي مخصوص شبيهه ڏئي ٿي ۽ رائج نظام جي فرسوده لاڙن کي وڌيڪ مضبوط ڪندي رهي ٿي، جيتوڻيڪ ٻولي ان جي ابتڙ ڪردار ادا ڪري سگهي ٿي ۽ سماجي روين ۽ سوچ کي بهتر به ڪري سگهي ٿي.
(6) جديد دور، گلوبل سول سوسائٽي ۽ جديد مت ڀيد
عجيب ڳالهه اها آهي ته هڪ پاسي ترقي پسند ڌريون طبقاتي ورهاست خلاف مزاحمتي صفون پيون تيار ڪن، مذهبي ۽ نسلي فرق ۽ تعصب خلاف نظريا پيا پيش ٿين، اُتي Feminism وارو نقطهءِ نظر اچڻ ڄاڻي واڻي هڪ نئون محاذ کولڻ آهي. انسان ذات سماجي، سياسي، اقتصادي ۽ ثقافتي هڪجهڙائيءَ ڏانهن وڌي پئي، ان وقت موجوده سماجي وڇوٽين کي ختم ڪرڻ بدران نيون وڇوٽيون نه پيدا ڪرڻ کپن. اهي ڏاها جيڪي گلوبل سول سوسائٽيءَ جي تيزي سان تبديل ٿيندڙ دنيا تي نظر رکيون ويٺا آهن، انهن کي گهرجي ته هڪ جامع قرارداد يا پڌرنامون تيار ڪن، جيڪو دنيا جي ترقي يافته ۽ ترقي پذير ملڪن جي عورتن جي حقن جي نمائندگي ڪري. اها گڏيل ڪوشش پهرين ۽ ٽين دنيا جي پيدا ڪيل فرق کي گهٽائڻ لاءِ به هڪ قدم هوندي. ان پڌرنامي ۾ هيٺيان نقطا شامل ڪري سگهجن ٿا.
.طبقاتي مزاحمت کي مضبوط ڪري Feminism نظريي تحت لکيل غير ضروري محاذن کي بند ڪرڻ کپي ۽ فقط عورتن بدران فردي سماج جي آجپي تي سوچڻ گهرجي. ان لاءِ ڪنهن نئين ”ازم“ جي ضرورت بهرحال ناهي.
.عورتن جي سماجي، سياسي، مذهبي، ثقافتي، سائنسي ادارن ۾ شموليت لاءِ مختلف پروگرام ۽ پراجيڪٽ شروع ڪجن.
.مختلف حڪمتِ عمليون جوڙجن ته جيئن عورتن کي رياستي ۽ قانون ساز ادارن ۾ اچڻ لاءِ اتساهجي.
.مختلف ادارن هيٺ مرد ۽ عورتون ملي ڪري سماج جي ڏتڙيلن سان ٿيندڙ مت ڀيد خلاف آواز اٿارين. جيئن ته عورت صدين کان ڏاڍ جو شڪار آهي، ان جي مسئلن کي سر فهرست رکڻ کپي.
.انساني حقن جي ڪميشن ۽ ٻين ادارن طرفان جاري ڪيل پڌرنامن تي عمل دراصل ڪرائڻ لاءِ مقامي، قومي ۽ بين الاقوامي سطح تي مهم هلائجي ۽ شاديءَ سان وابسته فيصلن ۾ خودمختياريءَ لاءِ راهون هموار ڪرڻ گهرجن. ميڊيا جيڪا عورتن کي نمائش ۽ کپت واري شيءِ طور استعمال ڪري ٿي، ان جو خاص نوٽيس ورتو وڃي ۽ انهن جي بندش لاءِ خاص اپاءَ ورتا وڃن.
.اهو نقطو ميڊيائي ادارن ۽ سول سوسائٽي لاءِ آهي ته عورت لاءِ انسان دوست ٻولي استعمال ڪرڻ کپي. ”صنف نازڪ“ ”نازڪ حسن“ وغيره جهڙي ٻولي جي استعمال ڪرڻ کان پاسو ڪرڻ کپي.
.اخباري اختيارن کي پنهنجي اخباري پاليسي ۾ تبديلي آڻي جتي ڏاڍائي جو شڪار ٿيل عورتن لاء ”لڄالٽ“ ۽ ”بي حرمتي“ جهڙن لفظن جي استعمال ڪرڻ کان لنوائڻ کپي.
.انهن سڀني سببن جو ڳوڙهو تجزيو ڪجي، جيڪي عورتن جي فقط مخصوص ڪردارن جي تشڪيل جو باعث بڻجن ٿا.
.گهر جو ڪم ڪار ڪندڙ، ٻار سنڀاليندڙ عورت جي ڪم کي به پورهيو ڪري مڃڻ کپي.
.هڪ پاسي تيزيءَ سان عورتون نوڪرين ۾ اچن پيون، ٻئي پاسي اوترو تيزي سان مرد گهر جون ذميداريون نه پيا سنڀالين. مرد جي گهر ۾ امڪاني ڪردار کي نئين سر تشڪيل ڏنو وڃي.
.منهنجي خيال ۾ سنڌي سماج ۾ ڪنهن انتهاپسند ”عورتا زاد تحريڪ“ (Ultra Feminist Movement) جي ضرورت ناهي. عورتن جي اها آزادي طبقاتي مت ڀيد جي خاتمي جي نتيجي ۾ ئي ميسر اچي ويندي. ٻيو ته اسان جي سماج کي اتساهه لاءِ ٻاهرين دنيا کان مثال وٺڻ جي ضرورت ناهي. اسان وٽ عورت وزير اعظم رهي آهي، پارليامينٽ ۾ عورتن جو گهڻو انگ اچي ويو آهي، رياستي ۽ قانون ساز ادارن ۾ گهٽ ئي سهي پر مثال موجود آهن.
ان ڪري اهو به سمجهڻ کپي ته ”ٻه ته ٻارنهن ٿين ٿا“ تيئن ئي جيڪڏهن مرد ۽ عورت ملي ڪري هر قسم جي (سماجي، نسلي، مذهبي، سياسي، اقتصادي، طبقاتي) مت ڀيد خلاف پُرامن مزاحمت شروع ڪندا ته پاڻ مرادو عورتون مردن برابر سماج ۾ نظر اچڻ شروع ٿينديون. مان سمجهان ٿي ته Feminism مت ڀيد جي جواب ۾ مت ڀيد آهي ۽ پسمانده سماج لاءِ هڪ نئون جبر پيدا ڪرڻ آهي.

Alien- Short Story by Sahar Gul Bhatti

2009-07-08T21:44:00.000-07:00

ڪهاڻي

ڌاريو

سحر گل

هو ڌاريو هو- اها ته سڀني کي خبر پئجي چڪي هُئي-! سندس اچڻ شرط ئي سڀ ڄاڻي چڪا هُئا ته هو الڳ هو، مختلف هو، ڌاريو / alien هو . سندس اُتي جي ڪنهن روايت سان مشابهت نه هئي. سندس جوهر ۾ ته کڻي ڇا به هو، پر سندس اظهار ۾ انسان پستي جي اونهاين جهڙي پستي هُئي. انساني پستيءَ جي تاريخ جي وڏي ۾ وڏي پستي!
سندس اچڻ شرط ئي سندس جيان ٻيا، پرڏيک ۽ ويک ۾ مختلف. هڙئي اچرج ۾ پئجي ويا. ڪروڌ، ڌڪار، اڻ سهپ ۽ نفرت جي باهه ۾ ايترو ته جليو پئي هو، جو چوڌاريءَ جي ڪنهن به روايت ۾ جُڙي پئي سگهيو. نه صرف اهو پر هو آس پاس وجودن کي به ساڙي رهيو هو. نفرت ۽ ڪروڌ ته نفرت کي ئي جنم ڏئي سگهيا. ڀيانڪ لاڙن فقط وڌيڪ هيبت کي ئي جنم ڏيندي پئي، هيبت جي هيبت کي جنم نه ڏيندي ته ڇا کي ڏيندي؟
نه ته هونئن ڪيڏي نه حسين دنيا هئي! جڏهن هو نه آيو هو ته چوڌاري حُسناڪين خوشين ۽ اميدن جا انبار هُئا. زندگي هڪ فانوس مثل لڳندي هئي- ۽ سچ پچ ۾ اُتي زندگي اهڙي فانوس جيان هُئي جنهن سموري دنيا کي روشن ڪرڻ جو وچن ڪيو هو. روشنيءَ جو سفر شروع ٿي چڪو هو- ۽ اهڙي روشني ۽ اهڙي سهائي جنهن جو ابدي مقصد پنهنجو پاڻ کي ڌرتيءَ جي هر ٻاري تائين پکڙڻ هو. هڪٻئي کي رستا آڇي، راهون ڏسي، اونداهين ۾ سهارا ڏيڻا هئا. محبت جي سرزمين هُئي، عشق جو راڄ هو، ۽ محبتي روايتون هيون- ۽ انهن حسين روايتن ۾ سندس منفي انفراديت کيس سڀني جي ڀيٽ ۾ ننگو ڪري بيهاري ڇڏيو هو. هو ڌاريو هو ۽ اهو سندس اچڻ جي پهرين لمحي ۾ ئي ظاهر ٿي چڪو هو. هُن نفرت پکيڙي پئي. اڻ لڪل ’راز جيان‘ -!
پر هو آيو ڪٿان هو؟ سالڪن جي وجدان ان سوال جي جواب کان علاوه ان ڳالهه تي به غورپئي ڪيو ته هو ايڏو ته ڏاڍو هو، جو موجود حسين روايتن کي بي رنگ ۽ بي اثرائتو ۽ ڪمزور ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي رهيو هو. هو آيو ڪٿان هو، ان سوال جي انيڪ جوابن تي سالڪن غور ڪيو پئي، ڪنهن چيو هو، ”هُو اُن راڄ جي ڪمزور رَوِشن جو لازمي نتيجو هو.“
ڪنهن چيو ڊگهي ٻوسٽ کان پوءِ اچانگ جو گندو اظهار هو.“ڪنهن چيو ”روح جي بيماري هُئي.“ ڪنهن چيو ”غلط فيصلن جي لازمي ڀوڳنا هُئي“، ڪنهن چيو ”محرومين جو نتيجو هو“. ڪنهن ڇا چيو ته ڪنهن ڇا! پر حقيقي جواب ڇا هو. ڪو هڪڙو جواب هو؟ يا انيڪ هُئا؟.
سالڪن ان تي ڳوڙهو سوچڻ شروع ڪيو. مشاورتي نشستون ويهاريون.
دل جو هُجي يا گهر جو در، ان ۾ ڪنهن ڌاريي جي داخلا تيسيتائين ممڪن ناهي جيستائين حدون طئه نه ٿيل هجن. سرحدن تي چوڪسي ڪمزور هجي. نرم ۽ غيرجانبدار سرحدون ڌاريا پير روڪڻ بدران انهن جي لاءِ رستا کولي ڇڏينديون آهن. ڪمزور سرحدن کان سواءِ سرحدن اندر ڪنهن ڌاريي جو دخل ممڪن ناهي. ڪا ته ڪا ڪوتاهي هئي جو اهو دخل ممڪن ٿيو. اهو سالڪ سمجهي ويا هئا. مٿن سَببَ کُلي چُڪا هئا، ته اها پنهنجي ڪمزوريءِ جي ئي ڀوڳنا هئي.
ڪيترائي سوال هُئا جن تي سالڪن سوچيو پئي ته آخر اُهي سرحدون ڪيئن نرم يا ڪمزور ٿيون؟ ڪنهن نرم ڪيون؟ ۽ ٻيا ڪيترائي سو چن جي جواب ۾ اچرج آيو ٿي.!
اُهي سرحدون جن جي اندر خوشين، سچاين، ڏاهپ، وجدان، علم، ۽ ’جيئو ۽ جيئڻ ڏيو‘ جون عظيم روايتون هيون، اُتي هو ڌاريو ڪي متضاد رويا ڪيئن کڻي داخل ٿيو هو؟ ۽ داخل ٿي جاءِ به ٺاهي ويو؟ ۽ ڌاريو، اجنبي، مختلف ۽ ڪروڌ ڀريو هجڻ جي باوجود به اُتي پختو بيٺو هو! ۽ سڀنيءَ جي سمجهه آهر ڪوڙهيو ۽ ڌڪار جوڳو هئڻ باوجود به ويو ئي نه پئي، پنهنجي بظاهردلڪش روپ سان چوڌاري ويو پئي وحشت وڌائيندو... سالڪن انهن سڀني سوالن تي سوچيو پئي!
سالڪ سڀئي ان تي به متفق هُئا ته سرحدون نرم ڪنهن به نه ڪيون هيون، جو اُتان جا قانون اٽل هُئا ۽ قانون تي هلڻ وارا ثابت قدم هُئا. سرحدون مضبوط هيون پر ڪنهن لمحي شديد بي خبريءَ جو ضرور شڪار ٿيون هيون، جو ڌاريي رويي جو دخل ممڪن ٿيو هو. باوجود اٽل قانون ۽ ثابت قدم قانونن جي رکوالي ۽ پوئواري ڪندڙن جي، ڌاريي جو اندر گهڙي اچڻ رکوالن جي غداري ته ڪنهن به صُورت ۾ نه هئي- پوءِ ڇا هو؟
سالڪن سمجهيو ته ٿيو ڪجهه ٻيو هو، جنهن ڌاريي جي داخل ٿيڻ کي ممڪن ڪيو هو. ۽ آخرڪار سندن ڏاهپ سبب ڳولهي کڻي آئي!
ٿيو دراصل ائين هو، جو ڪو مختصر دؤر آيو هو محبت جي سرزمين ۽ عشق جي راڄ تي. تيز ۽ بي انتها آنڌي آئي هُئي. ايتري تيز جو در ديوار پنهنجن بنيادن کان ٻاهر اچي ويا هئا. اکين ۾ ساڙيندڙ واريءَ جا ٻڪ اچي پيا هئا ۽ اونداهه کان سواءِ ڪجهه به نظر نه پئي آيو. واريءَ سان گڏ پٿر به اُڏيا هئا- ايڏي تيز آنڌي هئي! پٿرن جسم ۽ روح رتو ڇاڻ ڪري ڇڏيا هُئا. هو نفرت جو ڀيانڪ مثال- هو ڌاريو- آنڌيءَ جو فائدو وٺي، داخل ٿي ويو هو!، سرحدن اندر!
حقيقت اها آهي ته طوفانن جي به پنهنجي رسم ۽ ريت هجي ٿي، اُن جا پنهنجا لازمي اثر، ڀوڳنائون ۽ ڪڏهن ڪڏهن حاصلاتون به هجن ٿيون. هو ان طوفاني آنڌيءَ جو فائدو وٺي داخل ٿي ويو. جاءِ به ٺاهي ورتائين- دلين ۾ نه، زمين ۾- سو به جبر سان- روايتن کيس بلڪل نه قبوليو، پر کيس ڌڪي ٻاهر نه ڪڍي سگهيون. روايتن جي سڌي سنئين مخالف روش باوجود به هو اٽل ۽ ڪنهن قابض جيان بيٺو هو!
سبب ڄاڻڻ کان پوءِ سالڪن سوچيو ٿي ته آخر کيس ڪڍي ڇو نه پئي سگهيا.
ويتر اُن ڌاريي جي منفي سوچ ۽ روش سبب چؤطرف هلندڙ نظامن جا نظام خراب ٿيڻ لڳا هئا! طوفانن، زلزلن ۽ آنڌين جا پنهنجا مزاج آهن. هو انيڪ محرومين، تباهين، ڪمزورين ۽ بيمارين کي جنم ڏئي ويندا آهن. ائين ئي اُتي جي هلندڙ روايتن کي وڌيڪ ڌڪ رسيو پئي، اُن ڌاريي جي ڀيانڪ سوچ ۽ امن دشمن روش سان-
هو سڀ گهڻا هُئا، پوءِ ڇو فقط هڪ ڌاريي جي اثر هيٺ پنهنجن حسناڪين کي ماري رهيا هئا؟ سچائي، سُهائي، عقل، ڏاهپ ، دوستي، حساسيت ۽ انسانيت پسنديءَ جهڙن عظيم خيالن جو سمنڊ هر ذهن ۾ اُٿيلو پئي. هو ته سمنڊ هئا ۽ هو هڪ ڪمزور وير جهڙوڪو ڌڪاريل ڌاريو! هيچ هو، پوءِ به بيٺو هو- هو عظيم هُئا، پوءِ به لاچار! اچرج جهڙي ڳالهه نه هُئي؟
سالڪَ اُن سچ جا پردا چاڪ ڪرڻ جي ڪشٽ ۾ رُڌل هئا- ۽ راز جي تهه تائين پهچڻ- نيٺ وڃي راز تائين رسيا! ته آخر ڇو هو ڪمزور ۽ اڪيلو هوندي به ڏاڍو هو ۽ بيهي سگهيو پئي ۽ هو سڀ عظمتن جي آسمانن تي هوندي به، ۽ پنهنجي جوهر ۾ ”سچ“ هوندي به، هُن ”ڌاريي“ آڏو ڪمزور ۽ بيوس پئجي ويا هئا.
هو سمجهي ويا هُئا ته سندن چائنٺ جون حدون مضبوط ۽ اڏول هيون. سرحدن تي چؤڪسي به سخت هئي. سرحدن جا رکوالا وفا جو مِثال هُئا. بس اُها آنڌي موتمار هُئي. آنڌي جنهن ڌرتيءَ جو سَنڌ سنَڌ لوڏي ڇڏيو هو. اُن آنڌي ايڏي ته تيز مٽي اُڏاري هئي جو سرحدن جا رکوالا اُن ۾ ڪو وقت نابينا ٿي چُڪا هُئا. پٿرن جو اهڙو ته طوفان وسايو ويو هو، حسناڪي رتو رت ٿي چُڪي هئي- ۽ اهڙي موتمار ۾ صورتحال ۾ هُو ڌاريو ڪيڏي نه آسانيءَ سان سرحدن ۾ داخل ٿي پڪو هوندو؟
سالڪ اهو به سمجهي ويا هئا ته بيشڪ ڌاريي جي آڏو آڏول، اٽل انسانيت پسنديءَ جون عظمتون هيون، خوشي هُئي، محبت هئي، عشق هو، راحت هُئي، فن هو، فلسفو ۽ ڏاهپ هُئا، پر اُهي سڀ اُن نفرت جي علامت آڏو ڪومائجي ويا هُئا. ائين ڇو ٿيو هو؟ سالڪ ان نتيجي تي پهتا هئا ته عشق جي عقل جي راڄ ۾ آنڌيون اڻ ٽرهيون، نفرت آڇيندڙن ڪروڌ پکيڙيندڙن جو دخل به اڻ ٽر هو، پر اصل مسئلو انهن عظمتن جي اڏول ٿي ڪري رهڻ جو هو جيڪو ته ٿي نه سگهيو هو- رڌل هئا. ۽ ٿيو ايئن هو، جو ٻن ڌارين جي دخل اُن عشق ۽ عقل جي راڄ ۾ نفرت جو ٻچ ڇٽڻ جي ڪوشش ڪئي ته جيئن خوشين، روشنين، محبتن ۽ سچائين جي فصل جون رنگينيون ۽ تازگيون تباهه ۽ برباد ٿين ۽ لمحن جي اختصار ۾ ئي سهي، پر نفرت محبت کي پست ڪرڻ جي ڪوشش ۾ ڪوشان هئي- ۽ محبت پنهنجي جوهر ۾ جيڪا هُئي ئي محبت، اُها خاموش آثار جيان ماٺ ٿي بيهي رهي هئي.
سالڪن پنهنجي ڏاهپ سان اهو خيال پکيڙيو ته آنڌيون ته دنيا جي ڪاروهنوار دؤران پنهنجي طئه ٿيل وقت تي اچڻيون هيون- مسئلو انهن جي جواب ۾ روين جو هو! ته ڪيئن حسين روايتون بچائجن ها!نه ڪي نفرت ۽ ڪروڌ آڏو محبت ۽ عقل کي ڪمزور ٿي بيهي رهڻ کپندو هو! محبت بچائجي ها- عقل قائم رکجي ها.
سالڪن جي ان فيصلي عقل ۽ عشق جي راڄ کي وري جيئاريو. محبت پنهنجي اؤج سان نفرت آڏو اُڀيو ٿي بيٺي. ڏاهپ اُن نفرت ۽ ڪروڌ کي منطق سان ڪمزور ڪري ڇڏيو. عشق ان عقل دشمن ۽ محبت دشمن روايت کي شرمسار ڪيو. سچ اُن حق دشمن رويي کي هيچ ثابت ڪيو. روشنين پنهنجو پاڻ کي چوڌاريءَ وڌيڪ طاري ڪري، انداهين کي پستين ڏانهن ڌڪيو!
سالڪن جي ڏاهپ سان عقل ۽ عشق جي راڄ مان هو ڌاريو تڙجي ويو!
پر!
سالڪن جي تنبيهه هُئي رويي اُن راڄ کي ته آنڌيون، طوفان ۽ زلزلا لازمي هُئا- ڌارين جو دخل به اڻ ٽر هو- پر اُن تضاد جي اثر هيٺ ڪمزور ۽ پست ٿيڻ بدران قائم رهڻو هو.
نفرت جي اثر ۾ اچي محبتن کي، پاڻ کي جوهر ۾ ڪمزور نه ڪرڻ کپندو هو. عقل غيرعقلين آڏو ڪمزور ٿيڻ نه کپندو هو!

Ek Aur Bhi Hai Josh-e-Junoon....

2006-12-27T10:40:00.000-08:00

Beginning of Beginning….

2006-12-25T12:04:00.000-08:00

Beginning of End…. Talking to you…

§ The virile tries to reach opposite through her mind rather than her body. The hollow approaches bodies- the void women accept temptation through body.

§ थे intellect beginning with soul and suspended with body might be sustaining depths.

§ The hidden mysteries of love only can be explored in (a priori) distance. Distance always requires a journey and proximity denies journey, what would you choose then? The proximities achieved after journeys would last for those contain millions of miles’ and moments’ travel. So, don’t stop the journey, go long way, do away with short-cuts, walk on thorns, bear the pain, bear the unbearable nostalgia, only that would sustain your virility/womanhood.

§ Just think- the two instincts are hunger and temptation- one needs to look for hygienic consumption regarding both. The ones who decorate their dining tables with lavish food and their bedrooms with adultery hit upon the hygiene. Simplicity in both food and sex sustains hygiene.

§ The sun was witness of the civilizations that existed and are no more now… The sun too was an archeological ruin that witnessed the billions of phenomena; where is it recorded what the Sun witnessed?

§ Hey, see the diversity no one can compete with ever! We are on Planet Earth that is part of a Solar System- there are billions of solar systems and those are in one Galaxy- there are billions of galaxies in one Super Cluster and there are billions of super clusters in one Universe… phew….! There can be billions of universes on which Stephen Hawking is working…. What you say?

§ He was careless, indifferent and unconcerned! That was going to open a great mystery… that is awaited… only that one can understand the silence who invested blood and breathes, no one else can be this much capacity!

§ I was learning practice from the written scripts; the written was to be translated into the done, for the same was rated imperative by the religious books too… the practice on word was a grace not only because it was commandment of religions, also because it was philosophy of nature too.

§ The extreme nature of everything is still mystery- in apparent nature the things seem more dynamic, but in essence those are in eternal nature of change- less diverse. The extreme nature of wisdom, pray, change, love, hate… what could be that? What a wonder to see things in their extreme nature!

§ Those who really know they don’t need to claim the knowledge; they only look for the reasons to not get surprised over the (apparently) surprising phenomena!

§ The grief was written, it was not matter of choice… it was right there where human existed.

§ One loses importance of destination after achieving that, the same way like child does with the playthings; take the cases of Imran and Jamaima, or Charles or Diana. The flower is beautiful only when it is distant; its on right place before you pluck it…

§ Why you feel loneliness? Whole the universe is around you, these skies, galaxies, planets, fountains and falls, green pastures, milky dawns, and so many humans…। And what not? Mere absence of one person is driving you in melancholy, but why?

§ On human being struggle is obligatory but he is helpless regarding success.

§ How do you feel when in Ramadan you take first sip after opening fast…! That first sip quenches your thirst of soul, it touches your soul… just imagine that what you feel after you are done with thirst- just try to understand that you want water and that too has limit, after that you too would spit it out…

§ The beauty of life is in labyrinth, why scared of those; don’t lose the path, you will reach the destination through these curved, uneven and thorny paths…

§ 16th August 2004- those who sought to learn, they always tended to gain knowledge, from every place they learnt a lesion; even the wise ones learnt wisdoms from brothels too; but those who never had desire, they could never learn, those came unchanged from the universities and monasteries even…

§ Fear never lets early swimmer jump in water for dive, unless he/she ignores the fear; somehow they have to jump when fear is at its peak, and that is easier said than done!!! but don’t wait till fear goes off, for it will never go off, unless you jump for dive once.

Monologue-2 (Catharsis)

2006-12-25T11:59:00.000-08:00

Sunday, August 15, 2004 6:04 PM
Monologue-2 (Catharsis)

§ Darkness is eternal, ceaseless and original; and only darkness permeates in the universe. The emergence of light is the secondary phenomenon; when it intervenes it changes the darker phenomenon into the lighter one. So the darkness is the essence of nature, while light is “a human hand” on nature, therefore, is a second nature.

§ The same is with cold and hot; cold is there and you bring heat energy to warm up the atmosphere; for bringing cold, you don’t need energy, but you sure need something to bring heat.

§ The same way sorrows preceded and happiness came in as a second nature. Do love what is eternal, original and extended in this universe!!! Treasure your pain/deprivation/rejection, for it will lead you to the mysteries! Bitter things give more learning, for they give lasting marks. (This philosophy is going to justifies the present sense of pain.)

Iqbal said about Shikasta dil:

Tu isay bacha bacha ke na rakh ke tera aina hai wo aina,
ke shikasta ho to azeem-tar hai nigah-e- aina-saaz main
[He meant not to find protective shades for your heart (aina) (for this aina that is already azeem) its azeem-tar in the eyes of God (Aina-saz) if it is wounded/ hurt /unhappy]

§ Discovery- see the fall of apple and discovery of gravitational force!! I just want to say that the gravitational force was already there and only an event occurred that un-layered the dust from the latency and Newton was enthralled!!!

§ The same discoveries keep occurring in the world of mind regarding diverse aspects of life- apples keep falling and Newtons keep saying “Eurika!!”

§ It is extended till the eyes reach….!! Like Amjad Islam Amjad said “jo bhi kuchh hai Muhabbat ka phailao hai” Love keeps spreading… its wings surround whole the world and it flies like phoenix, burns and evolves from its own ashes… hmm, love burns body and soul like embers do!!!

§ Do you know those who come from pilgrimage and other people kiss their eyes? For the eyes saw the holy Ka’aba?

§ Do you know how does mirage take place? See how it happens- when the sand gets hot in desert and hot winds blow upwards, and the layer of air that is in atmosphere (that is cold) comes downwards. The (light and heavier) airs get form/structure of waves and the waves cause the illusion, the similarity you will find on roads in summer. (A mirage sucks out every bit of water from your body and makes you thirstier.)

§ Is love a mirage? But this will increase your thirst! Just imagine one Bedouin running in desert to reach the distant shadow of water, the more he runs the more thirst intensifies. Two things- either this sensation of love is an illusion, or in the end you will be flooded with the love that you are longing for!

§ So human beings too sometimes seem mirage, and in actual are an illusion; you go near and often get disappointed for they don’t quench your thirst, is it right? May be, or may be not.

§ Aalam tamaam Halqa-e-Jaal hai, Ye poora aalam khayal ka jaal hai- It intensifies! You love him in your Khayal, and out of khayal the reality might be something else; where he is indifferent/unsympathetic or may be scared of relationships? May be scared of being unjust? But a Just will always do justice; simply alluring would be the love conferred by a righteous one!

§ Love is Sach (truth), so why to achieve Sach? You are on journey towards him, be in it (him); complete this journey, take this journey to its culmination and then turn your direction to somewhere else but not before that.

§ In Ishq the great rival of yours is your dignity, caused by high ego, kill it, it is enemy- love/commitment sustains only with selflessness/altruism.

§ Everyone is a world in them. At our academy we are, suppose eight people. Basically, all those 8 are 8 personalities; belonging to 8 families, 8 castes, 8 cultures, 8 social classes, representing 8 nations and in last but not the least are one of the varied species!! Every one is genetically inheriting the collective wisdom/learning/attitude in his consciousness transferred by the preceding generations, therefore, every one is a universe in his/her own self. We live hand-to-mouth regarding knowing:
Hum yun hi, sarsary se Jahan se guzar gae
Warna har Ja, Jahan-e-Deegar tha

§ There is concentrated pain of silence in eyes… it kills, bring voice please, or even a whisper… if a love-word is not possible, do with an abuse, or with a slam of slap on the cheek, for these lips smile a lot, make them quiet with hit, and the hit will break the silence.

§ Time teaches… it takes us to roads, tracks, hikes, and sometimes we go by gutters too. Time may teach path to streets and dust in hair, or it may reveal the stairway to heaven.

§ Time taught them…yesterday they were ecstatic on love, today they are crying on/for it and tomorrow they would make mockery of love and start laughing on tragedies instead of crying on those.

§ I protest that why there was a river after crossing every river? Don’t acha! For tomorrow also you have to cross another river!!

CONVERSATION

2006-12-25T11:19:00.002-08:00

§ We plan and nature does conspiracy; we always are hindered by some invisible conspiracy or may be what we call conspiracy is nothing but the temperament of nature? Is nature's temperament its consciousness? Is our consciousness our creativity? Is nature an automatic creator?

§ But one thing is of par excellence in all this phenomenon- the best discovery/creativity of human history is pleasure of conversation that we are having now; ya, language, conversation, writing through this expression humans learnt to translate their thinking process through expressing ideas.

§ I knew that time was callous, but later I came to know that nothing was callous; it was only what it was... That’s all. Pain was human phenomenon. Pain was state, a change, like rain fall, like sunset, or moony night- I mean it was what it was.

§ Your God, is He not in favor of decentralization, share in power, I mean share in power is not and easy deliverable, right?

§ The worst example of practicing dictatorship in the history of world/universe is that of (in the concept of) God's because today he has imposed rain; who dares go against Him if one doesn’t wish to have this rain? It rains and it squeezes my heart…

§ There are two kinds of beauty- sublime and beautiful- sublime is beauty with horror- say “day” is beautiful and “night” is sublime; “dry” is beautiful and “sea” is sublime; “voice is beautiful and “silence” is sublime… so everything that is sublime is amalgamated with fear- it attracts but with a blend of fear!!

§ I am talking about the concept of God conceptualized by the humans; it requires unlearning... or if not doable then a sort of re-conceptualization is required; those should ponder who want this concept in their lives as an essential characteristic. But who dares to go for prophet-hood? Not a suitable idea in this era. Not at all, we can't dare to be stoned in the streets of Taif/Hyd/Khi, can’t dare to go against the status quo and be ready to be crucified, other than prophets only Socrates/es can drink hemlock and only Hussain Bin Mansoor Hallaj can laugh if stoned by the street men.

§ But yes, we can do things at smaller levels, like playing a part in the society, like cogs do in machines. I am cog in one machine and you are in another. At macro level we are cogs in a macro machine, & so many micros survive in one macro; we are unity in diversity, but have smaller functions, neither directed nor chosen, simply fed.

§ But yes you can't escape what comes tomorrow, you didn’t escape what came today, yes string-puppets we are, nothing else.

§ But this is a physical phenomenon! you are right, in religious theories the concepts of reward and punishments keep us scared throughout our lives! I agree that it’s a part of the process, nothing else- as destruction is an essential part of construction, the same way life culminates always at its peak, and that peak is death, every individual and existent has its own peak of culmination due to the inherent resilience power, objective conditionality and sustainability gene!

§ Forget about the ethics your society follows, forget the common conception of pain, forget what your society rates as happiness; and now unlearn it… unlearn mode of dealing situations, the mode that societies take up as common.

§ By now you won’t feel pain. You won’t feel happiness that appeases the society. Now you are baptized- purified. Here do another exercise- set new rule of happiness, set different events to be tragedies, set the rules which time and again make you aware of your strengths and turn weaknesses in to achievements. Just do it.

§ See people with new eyes; with new rules of ethics set by you- be Christian regarding concept of sin.

A Monologue (Dialogue with SELF )

2006-12-25T11:10:00.000-08:00

A Monologue (Dialogue with SELF )
Some one has written the script and we follow it, that’s all, there is nothing additional mysterious added to it. So why getting unnerved? Simply take it easy.

We are accustomed to the system where we go by year by year and degree by degree as is our education system; but life is not like that, we apply the same education system in our life too; life is an ocean, we are not going to stay here till innumerable years, so we have to be very cautious while choosing very much “living”. At least don’t underestimate life by rating it like you have been doing by commodifying your education system. Life cannot be measured in the quantity of happiness you get, simply avail quality learning that pain bestows upon humans.

There is no destination so why panicky? You will get frustrated after reaching your destination, for yet another journey will be looking forward to seeing you paced ahead with it… what would you do then? The same have you been doing, just trace back towards your past life, this mental journey will do good to your panic… Isn’t it all the same? Even novelty too is the same? Even same is the creation that is latent in distant future.

Humans are tricky; they have created the concept of God to understand the uncanny of the nature/universe. When humans failed to understand the mystery, they began doing conjectures like Abraham did… in Koran/Bible it is narrated that at times seeing moon, sun, stars he treated those as one does to God.

Atom turns into a molecule, and molecule into a bigger body; a tiny bit is part of a whole, but meantime the same whole is part of some other whole!!
Juz is part of kul, but the same is again juz of some other kul? A drop is part of a mighty body of ocean, and an ocean too is drop in front of some other mega body, why don’t you think it doesn’t end? Jot down sometime what is that you want to do. If one does not reciprocate there is no point in going ahead. Why asking the direction where you don’t have to go?

Six billion people are in this world, in life everything is a milestone, you are an individual and there is no one like you; every one is an individual on their part and, therefore, is unique.
What is destination… what do you think to have it, what you want?

Grass grows, and dies and new grass grows, new one is even stronger than the previous one, this way, and the same way spiritual evolution takes place, do you think this is the strongest inspiration you had ever had, and later you won’t have the same kind ever again?

Crafting Selves

2006-12-25T10:55:00.000-08:00

Crafting Selves

By: Dorinne K. Kondo
Power, Gender, and discourses of identity in a Japanese Workplace

About the Author
Dorinne K. Kondo is a Professor of Anthropology and American Studies at the University of Southern California. Kondo is author of Crafting Selves: Power, Gender, and Discourses of Identity in a Japanese Workplace and About Face: Performing Race in Fashion and Theater. She is director of Asian American Studies at USC.

Review/Critique:
The main theme of the book is Power, Gender, and discourses of identity in a Japanese Workplace; the American-born Japanese writer documents her experience with her interesting diction, ideas and sometimes judgments.

It entirely focuses upon the company and family life of Shitamachi; people’s commitments with their families, companies, social and individual ethics, family systems, company atmosphere and work environment, their business and overall relationships among the families and company workers. For her ethnographic findings, she had to live with a family in Shitamachi, and while working in Sato factory, she studied the working system of the factory along with the professional versus familial relationships. Mainly the book highlights the ways people of Shitamachi crafted their choices and daily life/living according to the power-loaded work and family relations while developing themes of personhood, work and family.

The families living in the locality were as webbed as a family living in one house could be. Funerals, coming of age of neighbor’s daughter, the school graduation ceremony and other such activities kept them connected every moment. Selves and society did not seem to be separate entities; rather the boundaries were blurred; it led the writer focus on how person-hood was defined in a Japanese context, and how, more specifically, people at the Sato Factory crafted their identities in that particular power system in family and factory.

There was a sort of aversion of the Japanese people towards being American or anything that contains the word American. Somehow, the American born Japanese writer tried to fluid herself in the culture which was (unusually) demanding concerning the social relations.

While just commenting on overall relations of self with society in her work area, she leads the reader to the philosophical and abstract argument regarding the dichotomy of subject and object- a world-famous epistemological argument of mind and body relation. The interesting part comes when the writer discusses the dichotomy within the context of the identities she came across during her research. That how selves were constructed or being transformed into the social power relations.

In the second chapter the company and company-family relations appear in wider picture. They lead us to think that in the industrial context the low and high status depends upon the firm size and identity developed through relations. There is very well-conceived belief among people from Shitamachi and Yamanote that the small companies are of lower status and the bigger ones are of the same higher. The one who works in a small company is less capable and less developed because he/she could not change themselves (no matter how talented they are).

There seems a very open class difference between Shitamachi (of craftsmen and manual workers) and Yamanote (of elites) areas; the same concept of elite and subaltern classes distinguished on the basis of more/less money, high/low-paid salary, better/wretched houses, having/not having specific set of etiquettes, etc.

The ethics was quite a significant in the lives of people. The writer narrates details of the training on Ethics she attended. The most of the trainings were for company employees and youth. The training modules were designed to fashion to develop such an ethical soul who is tolerant of both physical and mental exertions and pains, who is obedient and paying due respect to parents especially mothers, who is clean, neat and tidy and the same s/he keeps the environment too.

The book tells that the corporate groups are actually corporate families; carrying on a business of family till generations is a moral obligation upon the young. Even they have social, familial and also ethical pressures from within to continue the legacy of the family business. Mostly the business is run by the men, either sons or conditionally husbands of daughters. Thus woman has secondary status and she is subjugated within the system in the name of ethics.

The relationship between the families of company colleague became quite frequent and important. Through gifts, visits/trips relationship is ascertained. Company head even participates in the auspices events organized by the people in their private lives. But simultaneously, the employees are monitored through micro cameras, microphones and strong check on the computer systems that seems contradictory to the slogan the company have about familial relationships.

Though the excessive working hours, oppressive attitude of the in charge and low wages caused many complaints in the minds of workers who discussed those with each other, there was still a contradiction appearing in the dual responses of the workers. Meantime, in the common talk they would invoke that the company was really caring for them and they were really proud of the being part of the company that was like family. The writer means here that one cannot be grateful and oppressed concurrently. But may be the required resistance in that case was not possible because the masters at the company killed the chance of resistance by apprenticeships on ethics, organizing various familial activities.

The writer points out to the reification of the culture that is mentioned/believed in/practiced as totem by the people she got along with.

We too say goodbye to silence…

2006-12-24T12:19:00.001-08:00

They all sing in chorus
We too say goodbye to silence…
But in our own language, with our own vision

By: Sahar Gul Bhatti
MA ADST Student at SocCul
________________________________________________

Can we fight with the unreason?
We have to fight the unreason,
Unreason that many sing in chorus;
The song they sing forges our destiny,
And label us into categories they keep creating,
We cut the stones and they own the assets!
We make our hands dirty
and they own the forests, buildings, and land,

They own the dignity without knowing dignity of labor
We construct and they divide humanity into pieces…
And create new cleavages that we try to fill in, to
Bring forth the lost unity to humanity…
It is though like breaking stones with hands…
the history will acknowledge our labor
and will preserve the blood stains…

And, the day will dawn, when the reason would assert its value,
despite the hegemony of unreason…

Our fertility is concretized out of our never-barren minds…
but with its temporary sojourn with us…
We, despite a silent and strenuous pricking reality of
unevenness, feeling of not-having carrying in mind and body,
we keep composing… keep weaving thread by thread…
constructing brick by brick but soon after completion,
it is abstracted from us
like a mother with fragile womb, we conceive and is aborted
Umpteenth are lost and ripped off parts…
We had/have no scarcity of creativity but
Perhaps, we lacked/lack the language
that could have changed our destiny…

But the day will dawn, when the reason would assert its value,
despite the hegemony of unreason

It is the bizarre world that they define, design and manipulate through,
They name it status quo and drop us below the line?
Name us inferior to their superiority?
A barbaric thinking modernized,
Superior religion, inferior religion,
Superior caste, inferior caste,
Superior countries inferior countries...
Superior and inferior nations,
Superior and inferior languages,
Mayhap a hammer on the collective consciousness
Would change this relentlessly-uneven structure…
Yes, the day will dawn, when the reason would assert its value,
despite the hegemony of unreason

An unbeautiful history we lived…
imagined the beauty in name merely,
but misery concretely;
we lived half life but full death…
Un-beauty- is always on its move, with its relentless impetus,
It is behind us, in front of us, and is
everywhere we place our eyes,
A concretized pain that we not only feel but see,
as an inevitable reality…
we come into world with this, live with it as our body
and carry it in our coffins…
yet we dream the dawn will come
that will be harbinger of truth
and herald avenues to the liberties..
then we will define our lives, in our own language in our own vision

And the day will dawn, when the reason would assert its value,
it will assert despite the hegemony of unreason…